1. सामान्य प्रशासन विभाग

सामान्य प्रशासन विभाग हा पंचायत समिती चिमूर चा महत्वाचा विभाग आहे पंचायत समिती चिमूर मध्ये मध्ये वर्ग-३, वर्ग-४ कर्मचा-यांच्या आस्थापना विषयक, पदोन्नती माहीती, बदल्या बाबत माहीती हा विभाग नियंत्रण ठेवतो. त्याचप्रमाणे वाहन, भ.नि.नि., निवृत्ती वेतन, खातेनिहाय चौकशी, गोपनीय अहवाल, इ. कामे या विभागमार्फत पार पाडली जातात. तसेच वर्ग -3 व वर्ग-4 कर्मचा-यांचे पगार भत्ते व सेवा सबंधींची कामे पाहण्यात येतात. तसेच सहाय्यक प्रशासन अधिकारी व कनिष्ठ प्रशासन अधिकारी यांच्या वतीने रचना व कार्यपद्धतीची सर्व विभागांची निरिक्षणाची कामे पार पाडली जातात. या विभागाच्या नोंदणी शाखेमार्फत मा.गट विकास अधिकारी यांचे नावे येणारे सर्व शासन संदर्भ, शासकिय निमशासकीय कार्यालयाकडील संदर्भ, मा.लोकआयुक्त, मा. लोकप्रतिनीधी व सर्वसामान्य नागरीक यांचेकडून प्राप्त होणारे सर्व पत्रव्यवहार या शाखेकडे स्वीकारली जातात. त्यानंतर पंचायत समिती, अंतर्गत संबंधीत विभागाकडे वितरीत केले जातात. या शिवाय विभाग प्रमुख व पंचायत समिती अंतर्गत सर्व अधिनस्त कार्यालय स्तरावरील इतर अधिकारी याच्या समन्वय सभाचे आयोजन या विभागामार्फत केले जाते.

2. वित्त विभाग

पंचायत समितीचे सर्व आर्थिक व्यवहारा संदर्भात कार्यवाही वित्त विभागाकडून करण्यात येत असते. पंचायत समितीतील वित्त विभागाचे प्रमुख हे सहाय्यक लेखा अधिकारी असतात. लेखा आणि अर्थसंकल्पीय अंदाज या बाबी तसेच आर्थिक नियमांच्या अंमलबजावणी सबंधी मा. गट विकास अधिकारी व पंचायत समितीचा वित्तीय सल्लागार व प्राथमिक लेखा परिक्षक म्हणून ते काम करतात. त्यांना सहाय्यक म्हणून कनिष्ठ लेखा अधिकारी व ईतर वर्ग - 3 चे कर्मचारी असतात.

3. आरोग्य विभाग

चिमूर तालुक्याची सन 2011 च्या जनगणणेनुसार 14473 लोकसंख्या असुन 7293 पुरुष व 7180 स्ञिया आहेत. तालुक्यात एकुण 6 प्राथमिक आरोग्य केंद्र, 38 आरोग्य उपकेंद्र आहेत.

4. शिक्षण विभाग

पंचायत समिती, चिमुर - प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण माहिती
विवरण संख्या
प्राथमिक शाळा
1. जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा 156
4. खाजगी प्राथमिक शाळा-अनुदानित 7
5. खाजगी प्राथमिक शाळा-विनाअनुदानित 1
6. स्वयं अर्थ सहाय्यता प्राथमिक शाळा 4
7. प्राथमिक आश्रमशाळा 1
8. मदरशां शाळा (प्राथमिक) 0
प्राथमिक शाळा - एकुण 169
माध्यमिक शाळा
1. माध्यमिक आश्रम शाळा 3
2. जिल्हा परिषद माध्यमिक शाळा 0
5. खाजगी माध्यमिक शाळा 46
अ) अनुदानित 44
ब) विना अनुदानित 2
क) कायम विना अनुदानित 0
6. खाजगी सैनिकी शाळा 0
7. शासकिय सैनिकी शाळा 0
8. स्वयंअर्थसहाय्यता 5
9. केंद्रिय विद्यालय 0
10. नवोदय विद्यालय 0
माध्यमिक शाळा - एकुण 55
इतर
जिल्हा परिषद माजी शासकिय माध्यमिक शाळा 1

5. हातपंपं विभाग

गावकरी नागरिकांना पाणीपुरवठा करण्यासाठी प्रत्येक गावातील हातपंप हा विविध जलस्त्रोतांपैकी एक महत्वाचा जलस्त्रोत आहे. पंचायत समिती चिमूर अंतर्गत हातपंप देखभाल व दुरुस्ती पथकामध्ये एकूण ६ हातपंप यांत्रीकींचा समावेश असून तालुक्यामधील हातपंप देखभाल व दुरुस्तीचा करारनामा असलेल्या एकूण ६३५ हातपंपांच्या देखभाल व दुरुस्तीचे महत्वाचे कार्य हातपंप देखभाल व दुरुस्ती पथक बजावते. हातपंप दुरुस्तीचे कार्य हे अवघड व जोखमीचे असून सुद्धा पथकामधील अनुभवी यांत्रिकी स्वत:च्या कौशल्याचा व अनुभवाचा पुरेपूर वापर करून सदर कार्य चोख रीत्या पार पाडतात.

6. घरकुल विभाग
विवरण संख्या
प्रधानमंत्री आवास योजना पुर्ण घरकुले (सन २४-२५) 6,231
शबरी आवास योजना पुर्ण घरकुले (सन २४-२५) 1,985
रमाई आवास योजना अंतर्गत पूर्ण झालेली घरकुले (सन २४-२५) 2,239
आदिम (कोलाम) आवास योजना पुर्ण घरकुले 0
पारधी आवास योजना पुर्ण घरकुले 2
यशवंतराव चव्हाण मुक्त वसाहत योजना (सन २४-२५) 30
मोदी आवास योजना (सन २४-२५) 494
स्वयंसहाय्यता गट (सन २०२४-२५)
महिला स्वयंसहाय्यता गट 2,048
7. कृषी विभाग
पिकाचे नाव / तपशील सर्वसाधारण क्षेत्र (हे.) प्रत्यक्ष पेरणी क्षेत्र (हे.)
अ) खरीप हंगाम (२०२३-२०२४)
भात 23,866 24,940
ज्वार 0 0
कापूस 21,517 22,517
सोयाबीन 8,348 8,847
कडधान्य 3,951 3,583
अन्य पिकांची नावे :
ब ) रब्बी हंगाम (२०२३ - २०२४)
गहू 3,523 2,725
ज्वारी 573 512
हरभरा 8,661 11,979
जवस 1,538.00 733
तीळ 0 1
8. पंचायत विभाग
विवरण संख्या / टक्केवारी / प्रमाण
ग्रामपंचायत तपशील
ग्राम पंचायती 92
गट ग्राम पंचायती 55
5000 पेक्षा अधिक लोकसंख्या असलेली ग्राम पंचायत 2
स्वतंत्र ग्राम पंचायती 37
दलीत वस्ती असलेल्या ग्रामपंचायती (गावांची संख्या) 92
दलीत वस्ती असलेली गावे (गावांची संख्या) 149
अनूसुचित क्षेत्रातील ग्राम पंचायती 68
अनूसुचित क्षेत्रातील गावे 119
PVTG ग्राम पंचायती 0
PVTG गावे 0
नागरी हक्क संरक्षण अंतर्गत संवेदनशिल ग्राम पंचायती 0
नागरी हक्क संरक्षण अंतर्गत संवेदनशिल गावे 0
लोकसंख्या (जनगणना २०११ प्रमाणे)
एकूण लोकसंख्या
एकुण 169,547
पुरूष 85,898
स्त्री 83,649
अनुसूचित जाती लोकसंख्या
एकुण 27,992
पुरूष 14,124
स्त्रिया 13,868
अनुसूचित जमाती लोकसंख्या
एकुण 54,315
पुरूष 27,314
स्त्री 27,001
0 ते 6 वयोगटातील लोकसंख्या
एकुण 17,964
पुरूष 9,163
स्त्री 8,801
इतर निर्देशांक
1000 पुरूषांमागे स्त्रियांचे प्रमाण 974
लोकसंखेची घनता / चौ.कि.मी. 148
साक्षरता दर (एकूण लोकसंख्येशी %)
एकुण 69.24 %
पुरूष 75.38 %
स्त्रिया 62.94 %
निरक्षर लोकसंख्या
एकुण 52,151
पुरूष 21,150
स्त्रिया 31,001
व्यक्ती प्रती कुटूंब (सरासरी) 4.0
9. MRGS
विवरण संख्या
कामगार विषयक माहिती
एकुण कामगार दिवस
एकुण 795,133
पुरूष 433,587
स्त्री 361,546
मुख्यत: काम करणारे (Skilled)
एकुण 1,085
पुरूष 1,085
स्त्री 0
सिमांकीत काम करणारे (Unskilled)
एकुण 795,133
पुरूष 433,587
स्त्रिया 361,546
शेतकरी
एकुण 636,106
पुरूष 352,559
स्त्री 283,547
शेतमजूर
एकुण 159,026
पुरूष 87,465
स्त्री 71,561
लोहमार्ग माहिती
दुहेरी रूंद लोहमार्ग लांबी (कि.मी.) 0
एकेरी रूंद लोहमार्ग लांबी (कि.मी.) 0
एकुण रेल्वेमार्ग लांबी (कि.मी.) 0


10. SBM

• पंचायत समिती SBM विभागाचे मुख्य काम ग्रामीण भागात स्वच्छता, स्वच्छता आणि उघड्यावर शौचास जाणे निर्मूलनासाठी मोहीम चालवणे आहे. हा विभाग ग्रामीण भागातील लोकांचे राहणीमान सुधारण्यासाठी आणि निरोगी वातावरण निर्माण करण्यासाठी काम करतो.

SBM विभागाची प्रमुख कार्ये:

• स्वच्छता मोहीम • उघड्यावर शौचास जाणे बंद करण्यासाठी जागरूकता मोहिमा राबवणे आणि शौचालये बांधण्यास प्रोत्साहन देणे. • स्वच्छता जागरूकता: • ग्रामीण भागात स्वच्छतेचे महत्त्व जागरूकता निर्माण करणे आणि लोकांना स्वच्छतेबद्दल जागरूक करणे. • शौचालय बांधकाम: • ग्रामीण भागात शौचालय बांधण्यासाठी आवश्यक साहित्य, सेवा आणि मार्गदर्शन पुरवणे. • • पाणी आणि स्वच्छता: • ग्रामीण भागातील पिण्याच्या पाण्याचे स्रोत तपासणे आणि त्यांची स्वच्छता सुनिश्चित करणे. • स्वच्छतेच्या मानकांचे पालन: • ग्रामीण भागात स्वच्छता मानकांचे पालन सुनिश्चित करणे. • • पाणी आणि स्वच्छतेचे प्रशिक्षण: • पाण्याच्या गुणवत्तेवर प्रशिक्षण आणि कार्यशाळा आयोजित करणे. निष्कर्ष: • पंचायत समिती SBM विभाग ग्रामीण भागात स्वच्छता आणि स्वच्छता वाढविण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतो. हा विभाग ग्रामीण भागातील लोकांचे राहणीमान सुधारण्यासाठी आणि निरोगी वातावरण निर्माण करण्यासाठी काम करतो.